Το άγχος αποχωρισμού στα μωρά και τα νήπια είναι ένα φυσιολογικό αναπτυξιακό στάδιο. Εκδηλώνεται με έντονο κλάμα όταν η μαμά ή άλλος φροντιστής αποχωρεί από κοντά τους ή απλώς απομακρύνεται.
Μπορεί να είναι δύσκολο να αποχωριστείτε τα μωρά που βιώνουν αυτό το άγχος, αλλά υπάρχουν τρόποι με τους οποίους οι γονείς και οι φροντιστές μπορούν να μειώσουν το άγχος αυτό.
Σε αυτό το άρθρο, θα συζητήσουμε το άγχος αποχωρισμού στα μωρά, συμπεριλαμβανομένων των αιτιών αλλά και του τρόπου διαχείρισης κατά τη διάρκεια της ημέρας και της νύχτας.
Τι είναι το άγχος αποχωρισμού;
Το άγχος αποχωρισμού είναι το άγχος που βιώνει ένα μωρό ή ένα μικρό παιδί όταν το αφήνει ο φροντιστής του πχ στον παιδικό σταθμό ή όταν φεύγει για τη δουλειά.
Τα μωρά μπορεί να εμφανίσουν σημάδια άγχους αποχωρισμού ήδη από τους 4-5 μήνες. Συνήθως, όμως, το πιο έντονο άγχος αποχωρισμού ξεκινά όταν είναι περίπου 9 μηνών. Μερικά βρέφη δεν βιώνουν άγχος αποχωρισμού μέχρι να μεγαλώσουν λίγο, ενώ άλλα δεν το βιώνουν καθόλου.
Αν και το άγχος αποχωρισμού μπορεί να είναι οδυνηρό τόσο για τα βρέφη όσο και για τους φροντιστές, για τα μωρά αυτής της ηλικίας είναι ένα σημάδι ότι είναι ασφαλώς συνδεδεμένα με τον φροντιστή τους. Αυτό σημαίνει ότι το βρέφος έχει σχηματίσει έναν ισχυρό και υγιή δεσμό με τον γονέα ή τον φροντιστή του, κάτι που είναι ενδεικτικό της κοινωνικής και συναισθηματικής του ανάπτυξης.
Τι προκαλεί το άγχος αποχωρισμού στα μωρά;
Το άγχος αποχωρισμού εμφανίζεται όταν τα μωρά αρχίζουν να μαθαίνουν τη μονιμότητα των αντικειμένων. Η μονιμότητα των αντικειμένων είναι η κατανόηση ότι άνθρωποι και αντικείμενα συνεχίζουν να υπάρχουν, ακόμη και όταν το μωρό δεν μπορεί να τα δει.
Τα μωρά αρχίζουν να το καταλαβαίνουν αυτό όταν είναι 6-12 μηνών. Ωστόσο, επειδή δεν έχουν κατανόηση του χρόνου, δεν ξέρουν πότε θα επιστρέψει ο φροντιστής τους. Αυτό τα κάνει να φοβούνται και να ταράζονται.
Όταν τα παιδιά γίνονται πιο ανεξάρτητα κατά τη νηπιακή ηλικία, μπορεί να αναπτύξουν μεγαλύτερη επίγνωση του αποχωρισμού από τον φροντιστή τους. Αυτό μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα να περάσουν μια άλλη φάση άγχους αποχωρισμού.
Σε πολλές περιπτώσεις, το άγχος αποχωρισμού θα εξασθενίσει φυσικά καθώς το παιδί μεγαλώνει.
Ωστόσο, ορισμένοι παράγοντες μπορούν να την προκαλέσουν ή να την επιδεινώσουν, όπως:
- η άφιξη νέου μωρού στην οικογένεια
- ένα νέο ή άγνωστο περιβάλλον στο οποία θα βρεθεί το παιδί
- ένας νέος φροντιστής
- η μετακόμιση σε νέο σπίτι
- η απώλεια του γονέα ή του φροντιστή
- το άγχος του φροντιστή, το οποίο μπορεί να αισθανθεί το βρέφος
- το αίσθημα κούρασης, πείνας ή αδιαθεσίας
- ένας γονέας που αποθαρρύνει την αυτονομία του παιδιού
Σημάδια άγχους αποχωρισμού στα μωρά
Πιθανά σημάδια άγχους αποχωρισμού σε ένα μωρό ή νήπιο μπορεί να περιλαμβάνουν τις παρακάτω αντιδράσεις:
- κλαίει όταν ένας φροντιστής φεύγει από το δωμάτιο
- προσκολλάται στον φροντιστή, ειδικά σε νέες ή άγνωστες καταστάσεις
- φοβάται τους ξένους
- δείχνει ισχυρή προτίμηση για έναν φροντιστή έναντι ενός άλλου
- απαιτεί από έναν φροντιστή να παραμείνει κοντά του ώστε να μπορέσει να κοιμηθεί
- ξυπνά τη νύχτα κλαίγοντας για τον φροντιστή του
Πώς να χειριστείτε το άγχος αποχωρισμού κατά τη διάρκεια της ημέρας
Ο καλύτερος τρόπος είναι να αντιμετωπίσετε το άγχος και τον φόβο που νιώθει το βρέφος. Αυτό μπορεί να το βοηθήσει να αισθάνεται πιο άνετα με τον αποχωρισμό με την πάροδο του χρόνου.
Πώς;
- Αγκαλιάζετε και παρηγορείτε το παιδί τακτικά.
- Ενθαρρύνετε την ασφαλή προσκόλληση αφιερώνοντας χρόνο, κρατώντας και αγκαλιάζοντας το βρέφος κάθε μέρα.
- Παρηγορήστε το όταν φοβάται ή είναι αναστατωμένο.
- Εξασκηθείτε στους σύντομους αποχωρισμούς
- Μιλήστε του καθώς φεύγετε. Αυτό διδάσκει στο μωρό ότι ο φροντιστής του μπορεί να φύγει, αλλά θα επιστρέψει.
- Μιλήστε του καθώς αλλάζετε δωμάτιο. Έτσι θα γνωρίζει ότι ο φροντιστής του είναι ακόμα κοντά, ακόμα και όταν δεν τον βλέπει.
- Παίξτε παιχνίδια για να ενθαρρύνετε τον χωρισμό. Το «κου-κου-τσα» είναι μια καλή δραστηριότητα που βοηθά τα μωρά να μάθουν ότι ακόμα και όταν κάποιος δεν φαίνεται, εξακολουθεί να υπάρχει και θα επιστρέψει.
Τα νήπια μπορεί να αποκομίσουν παρόμοια οφέλη παίζοντας κρυφτό με τους φροντιστές. - Αναπτύξτε μια ρουτίνα. Μια τακτική ρουτίνα παρέχει ένα αξιόπιστο και σταθερό μοτίβο στην ημέρα. Η ρουτίνα είναι σημαντική για τα παιδιά, καθώς παρέχει συνέπεια και μειώνει το άγχος του αγνώστου.
- Εισάγετε σταδιακά νέους φροντιστές
Δώστε χρόνο σε μωρά και νήπια να γνωρίσουν νέους φροντιστές, όπως άλλους συγγενείς ή εργαζόμενους στον παιδικό σταθμό. Πριν ξεκινήσετε τον παιδικό σταθμό, για παράδειγμα, θα μπορούσατε να προγραμματίσετε συνεδρίες γνωριμίας για να βοηθήσετε το βρέφος να συνηθίσει σε νέα άτομα. - Μπορεί επίσης να είναι χρήσιμο να παρέχετε ένα χρονοδιάγραμμα. Όταν το κάνετε αυτό, να είστε συγκεκριμένοι, ώστε το παιδί να ξέρει ακριβώς πότε να περιμένει επιστροφή. Για παράδειγμα, θα μπορούσατε να πείτε, «Θα επιστρέψω από τη δουλειά μετά το μεσημεριανό σου γεύμα».Είναι σημαντικό να επιστρέψετε εγκαίρως, καθώς η επιστροφή αργότερα μπορεί να κάνει το παιδί να μην εμπιστεύεται αυτά που λέτε.
- Μην φεύγετε κρυφά. Αν και μπορεί να είναι δελεαστικό να φύγετε κρυφά χωρίς να το αντιληφθεί το βρέφος, αυτό μπορεί να προκαλέσει προβλήματα μακροπρόθεσμα. Το βρέφος μπορεί να αναπτύξει μια συνεχή ανησυχία ότι ο φροντιστής του θα μπορούσε να εξαφανιστεί ανά πάσα στιγμή, γεγονός που επιδεινώνει το άγχος αποχωρισμού.
- Αποχαιρετίστε το πριν φύγετε. Ο αποχαιρετισμός επιτρέπει στο βρέφος να ξέρει τι να περιμένει και οικοδομεί εμπιστοσύνη ότι ο φροντιστής δεν θα φύγει χωρίς να του το πει.
- Κρατήστε το αντίο σύντομο και αισιόδοξο. Τα παρατεταμένα αντίο μπορεί να παρατείνουν τη στενοχώρια, γι' αυτό κρατήστε τους αποχαιρετισμούς σύντομους και χαρούμενους.
- Είναι εντάξει να παρηγορήσετε ένα παιδί που βιώνει άγχος αποχωρισμού, αλλά μην καθυστερείτε. Δώστε τους πλήρη προσοχή και στοργή και μετά φύγετε.
Πώς να χειριστείτε το άγχος αποχωρισμού τη νύχτα
Η παροχή άνεσης και σιγουριάς κατά τη διάρκεια της ημέρας μπορεί να βοηθήσει στη διευκόλυνση των νυχτερινών αποχωρισμών. Ωστόσο, συχνά λίγη επιπλέον υποστήριξη είναι απαραίτητη την ώρα του ύπνου για να βοηθηθούν τα παιδιά να αισθάνονται ασφαλή πριν κοιμηθούν.
Μπορεί να βοηθήσουν επίσης τα παρακάτω:
- επιμείνετε σε μια ρουτίνα πριν τον ύπνο
- βεβαιωθείτε ότι έχουν μαζί το αγαπημένο τους αντικείμενο παρηγοριάς, πχ ένα αρκουδάκι, κουβερτάκι κτλ
- παραμείνετε ήρεμοι και χαλαροί λέγοντας καληνύχτα, καθώς τα παιδιά μπορούν να εντοπίσουν τις διαθέσεις των φροντιστών τους
- παρηγορήστε το παιδί εάν ξυπνήσει κλαίγοντας, μέχρι να ηρεμήσει
Πόσο διαρκεί το άγχος αποχωρισμού;
Το άγχος αποχωρισμού συνήθως κορυφώνεται στην ηλικία των 2-3 ετών και αρχίζει να εξασθενεί καθώς το παιδί κατανοεί καλύτερα ότι ο φροντιστής του θα επιστρέψει.
Όταν το άγχος αποχωρισμού επιμένει και στη μεταγενέστερη παιδική ηλικία, είναι χρήσιμη η συμβουλευτική από ειδικό.
Συμπερασματικά:
Το άγχος αποχωρισμού στα μωρά είναι ένα φυσιολογικό μέρος της ανάπτυξής τους, και ένα από το οποίο συνήθως μεγαλώνουν καθώς μεγαλώνουν. Μπορεί να είναι οδυνηρό για τους φροντιστές και τα βρέφη, αλλά υπάρχουν πολλοί τρόποι αντιμετώπισης.
Η σύνδεση, η επικοινωνία και το παιχνίδι συμβάλλουν στην ενίσχυση της αίσθησης ασφάλειας. Το να είστε συνεπείς και να τηρείτε τις ρουτίνες μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά να καταλάβουν ότι όταν ένας φροντιστής φύγει, θα επιστρέψει.
Διαβάστε ακόμη:
Όλα τα άρθρα για το μητρικό θηλασμό
Το μωρό σας κλαίει; Ανταποκριθείτε!
Αποκωδικοποιώντας το βρεφικό κλάμα
Γιατί ξυπνά το μωρό μου; Νυχτερινός τρόμος ή εφιάλτης;
Κλείστε τη θέση σας στα διαδικτυακά σεμινάρια!
