Τα μωρά μεγαλώνουν με εκπληκτικά γρήγορο ρυθμό κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους ζωής τους.
Εκτός από τη φυσική τους ανάπτυξη (αύξηση του βάρους και του ύψους τους, της περιμέτρου κεφαλής και κοιλιάς) περνούν επίσης από σημαντικά αναπτυξιακά στάδια,τα οποία αναφέρονται ως αναπτυξιακά ορόσημα.
Πρόκειται για αναγνωρίσιμες δεξιότητες, όπως η στήριξη του κεφαλιού, η κύληση, το κάθισμα, το περπάτημα κτλ.
Συνήθως, τα αναπτυξιακά ορόσημα ταξινομούνται σε τρεις κατηγορίες: 1) κινητική ανάπτυξη, 2) γλωσσική ανάπτυξη και 3) κοινωνική / συναισθηματική ανάπτυξη.
Όλα τα μωρά δεν περνούν από αυτά τα ορόσημα ακριβώς την ίδια στιγμή, ωστόσο υπάρχει μια χρονική περίοδος κατά την οποία θα επιτευχθεί ένα συγκεκριμένο αναπτυξιακό ορόσημο (πχ. μαθαίνουν να περπατούν ανεξάρτητα μεταξύ 9-16 μηνών).
Ο παιδίατρος παρακολουθεί σε κάθε σας επίσκεψη την ανάπτυξη του μωρού σας καθώς και τα ορόσημα που θα αναφέρουμε παρακάτω, και μπορεί υπεύθυνα να σας λύσει κάθε απορία ή ανησυχία.
Στο άρθρο αυτό, θα αναφερθούμε στην ηλικιακή περίοδο από 0 εως 6 μηνών.
1ος μήνας
Κατά τη διάρκεια του πρώτου μήνα ζωής, το μεγαλύτερο μέρος της συμπεριφοράς του μωρού είναι αντανακλαστικό, πράγμα που σημαίνει ότι οι αντιδράσεις του είναι αυτόματες.
Τα αντανακλαστικά του πιπιλίσματος και της κατάποσης είναι τα πιο σημαντικά: όταν αγγίζουμε τα χείλη τους, αυτόματα κάνουν την κίνηση του πιπιλίσματος!
Το αντανακλαστικό της…έκπληξης συμβαίνει όταν ένα μωρό ακούει ένα δυνατό θόρυβο ή όταν πέφτει προς τα πίσω το σώμα του. Τότε αυτόματα εκτείνει μπροστά και μακρυά από το σώμα τα χέρια του. Αυτό το αντανακλαστικό συνήθως εξασθενεί σε 2 ή 3 μήνες.
Το αντανακλαστικό της σύλληψης: Θα πιάσει ένα δάχτυλο ή ένα αντικείμενο όταν τοποθετηθεί στην παλάμη του χεριού του. Αυτό το αντανακλαστικό συνήθως εξασθενεί στους 5-6 μήνες.
Μέχρι το τέλος του πρώτου μήνα της ζωής, τα περισσότερα μωρά μπορεί να διατηρούν τα χέρια σε σφιχτές γροθιές, να εστιάζουν 20-30 εκατοστά μακριά,να κοιτούν αντικείμενα και πρόσωπα,με προτίμηση στο ανθρώπινο πρόσωπο και στα ασπρόμαυρα αντικείμενα, να ανταποκρίνοινται όταν ακούν ένα θόρυβο.
1ος -3ος μήνας
Το μωρό αρχίζει να μεταμορφώνεται σε ένα ενεργό και ανταποκρινόμενο άτομο. Πολλά από τα αντανακλαστικά που προαναφέραμε χάνονται. Σε αυτή την ηλικία, η όραση αλλάζει πολύ. Το ανθρώπινο πρόσωπο γίνεται πιο ενδιαφέρον για το μωρό, όπως και τα φωτεινά πολύχρωμα αντικείμενα. Το μωρό σε αυτή την ηλικία μπορεί να ακολουθήσει ένα κινούμενο αντικείμενο, να αναγνωρίσει τα οικεία πράγματα και ανθρώπους από απόσταση και να αρχίσει να χρησιμοποιεί τα χέρια και τα μάτια του σε συντονισμό.
Σε αυτή την ηλικία, τα μωρά συνήθως γυρίζουν προς οικείες φωνές και χαμογελούν στα πρόσωπα των γονιών τους ή σε άλλα γνωστά πρόσωπα. Επίσης, αρχίζουν να παράγουν ήχους (ααααα, οοοο κτλ).
Οι μύες του αυχένα γίνονται πιο δυνατοί. Στην αρχή, τα μωρά μπορούν μόνο να στηρίξουν το κεφάλι τους για μερικά δευτερόλεπτα, αλλά μέχρι την ηλικία των 3 μηνών επιτυγχάνουν βαθμιαία πολύ καλύτερη στήριξη.
Στην ηλικία αυτή, η κίνηση του βραχίονα και του χεριού αναπτύσσεται γρήγορα. Η σφιγμένη γροθιά είναι τώρα ένα ανοιχτό χέρι που αρπάζει αντικείμενα. Πλέον το μωρό εξερευνά τα χέρια του φέρνοντάς τα μπροστά στο πρόσωπό του και τοποθετώντας τα στο στόμα.
Μέχρι το τέλος του 3ου μήνα ζωής τους, τα περισσότερα μωρά στηρίζουν το κεφάλι, τεντώνουν τα πόδια και κλωτσούν, ανοίγουν και κλείνουν τα χέρια, φέρνουν τα χέρια στο στόμα, απλώνουν τα πόδια όταν βρίσκονται σε επίπεδη επιφάνεια, ακολουθούν την κίνηση αντικειμένων με τα μάτια, κάνουν ήχους, χαμογελούν στα γνωστά πρόσωπα.
4ος -6ος μήνας
Τα μωρά μαθαίνουν να συντονίζουν τις νέες αντιληπτικές ικανότητές τους (συμπεριλαμβανομένης της όρασης, της αφής και της ακοής) και των κινητικών δεξιοτήτων, όπως το πιάσιμο, η κύλιση, το κάθισμα και ίσως ακόμη και το μπουσούλημα.
Έχουν πλέον περισσότερο έλεγχο σε ό, τι κάνουν, σε αντίθεση με τους προηγούμενους μήνες κατά τους οποίους αντιδρούσαν κυρίως με αντανακλαστικά.
Διερευνούν τα παιχνίδια αγγίζοντάς τα και τοποθετώντας τα στο στόμα τους και επικοινωνούν πλέον καλύτερα, κάνοντας τους γονείς να καταλαβαίνουν με τον τρόπο τους αν είναι πεινασμένα ή κουρασμένα ή θέλουν μια αλλαγή στη δραστηριότητα τους κάθε στιγμή.
Μέχρι αυτή την ηλικία, τα μωρά έχουν αναπτύξει μια ισχυρή προσκόλληση στους γονείς τους και μπορεί να δείχνουν μια προτίμηση στον κύριο φροντιστή τους – που ιδανικά πρέπει να είναι η μητέρα. Ωστόσο, τα μωρά σε αυτή την ηλικία συνήθως χαμογελούν και παίζουν με όλους όσους συναντούν. Είναι όμως και πολλά τα μωρά 5-6 μηνών που μπορεί να παρουσιάσουν δυσαρέσκεια αν απομακρυνθούν από τους γονείς.
Μέχρι την ηλικία των 4 μηνών, τα μωρά μπορούν εύκολα να φέρουν τα παιχνίδια στο στόμα τους. Επειδή σε αυτή την ηλικία τα μωρά θα διερευνήσουν ενστικτωδώς αντικείμενα τοποθετώντας τα στο στόμα τους, είναι σημαντικό να κρατήσετε μικρά αντικείμενα μακριά, για να αποφύγετε τυχαία κατάποση.
Σε αυτή τη φάση, καταφέρνουν συχνά να γυρίσουν από ανάσκελα, μπρούμυτα!
Στην ηλικία των 6-7 μηνών, μπορούν να μεταφέρουν αντικείμενα από το ένα χέρι στο άλλο, ανακαλύπτουν τα πόδια και τα δάκτυλα των ποδιών τους, μπορούν να καθίσουν χωρίς υποστήριξη αλλά και να κολυμπήσουν με τα χέρια τους!
Τους αρέσει να κοιτούν τον εαυτό τους στον καθρέφτη και μπορούν να αυξομειώνουν τον τόνο της φωνής τους και να γελούν.
Μικρές συμβουλές:
Απολαύστε καθημερινά τα επιτεύγματα του μωρού σας, μην το συγκρίνετε με άλλα μωρά και απευθυνθείτε στον παιδίατρο για κάθε σας ανησυχία!
Διαβάστε επίσης:
Πώς βλέπει το μωρό μου;
Το χρώμα των ματιών του μωρού μου
Τα κατάλληλα παιχνίδια για το παιδί μου (0-3 ετών)
Άλματα ανάπτυξης βρεφών
